सुख्खाडाँडामा टनेलमा खेति गरेर स्वरोजगार बन्दै पनेसका स्थानीय

६ चैत, हेटौंडा । हेटौंडा–१५ पनेसमा हिउँदमा बाँझो रहने सुख्खा डाँडामा टनेलमा खेति गरेर स्थानीयहरु अहिले स्वरोजगार बन्न अग्रसर भएका छन् । आकाशे पानीको भरमा बर्षायाममा एक बाली खेति गरेपछि बाँझो रहने सुख्खा डाँडामा टनेलमा तरकारी खेति गरेर उनीहरु स्वरोजगार बन्न अग्रसर भएका हुन् । 
सुख्खा डाँडामा टनेल निर्माण गरी थोपा सिंचाईमार्फत तरकारी खेति गरेपछि उनीहरुको आम्दानी समेत बढेको छ । हिउँदमा उजाड र बाँझो पाखोमा तरकारी खेतिमार्फत आम्दानी गर्न थालेको पनेसकी स्थानीय लक्ष्मी भोम्जनले बताईन् । ‘पानी नै नभएकाले पहिला हामी बारी बाँझै राख्ने गथ्र्यौ’,–उनले भनिन्–‘तरकारी खेति गरेकै थिएनौं ।’ तर टनेलमा खेति गरेर आम्दानी समेत हुन थालेपछि आफुहरुमा उत्साह थपिएको स्थानीय सञ्जयकुमार भोम्जनको भनाई छ । मकै, कोदो र भटमास खेति मात्रै हुने डाँडामा अहिले गाउँलेहरु तरकारी खेति गर्न थालेका छन् । टनेलले तरकारी खेति गरेर आम्दानी गर्न सहयोग भएको अर्का स्थानीय मनोज भोम्जनको भनाई छ । ‘धेरै सजिलो भएको छ नि टनेलमा तरकारी खेति गर्न, अब आम्दानी गर्न पनि सहज भएको छ ।’ 
रेमिटेन्समा निर्भर परिवार, बैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका र विपन्न समुदायलाई लक्षित गरी नोरेक नामक संस्थाले गाउँमा तरकारी खेति तालिम, विउविजन, मल र टनेल सहयोग गरेको छ । संस्थाको सहयोगमा स्थानीयले आफ्नो मेहनत लगाएपछि गाउँबाट अहिले मासिक करिब एक लाख रुपैंयासम्मको गोलभेडा विक्रि हुन थालेको छ । यसले रेमिटेन्समा निर्भर परिवार स्वरोजगार हुँदै आयआर्जनमा जोडिएको एकिकृत ग्रामिण विकास सेवाका कार्यक्रम संयोजक कञ्चन घिमिरेको भनाई छ । ‘विगतमा एक मौसम खेति गर्ने अनि बाँकी समय रेमिटेन्समा भरपर्ने अवस्था थियो, खेत बाँझै रहने गर्थ्यो भने अहिले गाउँमा टनेलमा  तरकारी खेति थालेपछि आम्दानी समेत बढेको छ ।’–उनले भने ।
संस्थाले हालसम्म मकवानपुरमा मात्रै एक सय वटा टनेल निर्माण गरी स्थानीय कृषकलाई स्वरोजगारतर्फ अग्रसर गराएको छ । दाताले गरेको सहयोगले आफुहरु उत्साहित भएपनि राज्यबाट थप सहयोग गरिदिए आफुहरुलाई बाँझो बारी सदुपयोग गर्दै व्यवसायिक कृषितर्फ लाग्न प्रोत्साहन मिल्ने कृषक चन्द्रबहादुर लामाको भनाई छ । 
बर्षामा एकबाली मात्रै गरेर हिउँदमा खेत बाँझै राख्नुपर्ने र आयआर्जनका लागि विदेशिनुपर्ने समस्या भोगिरहेका यहाँका स्थानीयलाई संघीय, प्रदेश र स्थानीय सरकारले प्रोत्साहनका कार्यक्रम ल्याउन सके बाँझो बारीको सदुपयोग हुने र थोरै आम्दानीका लागि जोखिमपूर्ण खोज्दै विदेशिनुपर्ने बाध्यता हट्ने स्थानीयको विश्वास छ ।