दलीय एकताको खाँचो

आलोक दुलाल

२० बर्षपछि भर्खरै मात्र स्थानिय तहमा गरेको यो निर्बाचनको दोस्रो चरण बाँकी नै छ । चार क्षेत्रमा चुनाव बाँकी नै रहँदा केही भन्नू हावादारी हुनसक्छ। तर पनि के हो भने नेपाल को ६/७ दशक राजनैतिक अभ्यास र जनयुद्ध गरेका तथा मधेस आन्दोलनका नाउमा गठन भएका पार्टीहरुको अहिले असली पहिचान पाउँन ठ्याक्कै गाह्रो देखिन्छ ।

यी मध्ये बामपन्थी या दक्षीण पन्थी कुनै पनि पार्टीको चरित्र र व्यवहार बिल्कुलै मेल नखाको प्रष्ट भएको छ ।  नेपाली कांग्रेस र माओबादी या एमाले र राप्रपाबीचको ताममेलले उनहरुको बैचारिक धरातलमा ठूलै प्रश्न खडा गरेको छ । भिन्न कालखन्डमा नेपालका राजनैतिक दलहरु सरकारका लागि आफ्नो बैचारिक आस्थालाई तिलाञ्जली दिन पछि पर्दैनन । उनीहरु सत्ता प्राप्तिका लागि जहिले पनि आफ्नो अडानबाट ‘यु टर्न’ हुन सक्छन् भन्ने अब लुकाउनुपर्ने विषय रहेन । तर देशको राजनैतिक तरलतालाई ध्यानमा दिएर देशहरुबीच समन्वय र गठबन्धन हुनु जरुरी त छ तर आफ्नो राजनैतिक धरातल जोगाउनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ ।

दोस्रो चरणको स्थानीय तह निर्वाचन सम्पन्न गर्दै २०७४ माघभीत्र प्रदेश र संघिय चुनाव हाम्रो सामु बाँकी रहेको अवस्थामा राजनैतिक धु्रविकरणको मोडमा रहेको देखिन्छ । तर यसलाई मिलाउन दलहरुले पार्टीभन्दा माथि उठेर ठोस निर्णय गर्नु आवश्यक छ न कि सत्ताका लागि मिल्ने तर देश समस्यामा पर्दा विभाजन होइन । अहिले देशमा देखिएको आन्तरिक समस्या मिलाउँदै जानुपर्ने देखिन्छ । यसका लागि संविधान संशोधन गर्नै परेपनि सबै दलले मध्यविन्दु पहिल्याएर संशोधन गरी मधेशमा आन्दोलनरत पक्षलाई समेत मिलाएर अघि बढ्नु बुद्धिमानी देखिन्छ । संविधान संशोधनकै विषयमा अलमलिंदा रात रहे अग्राख पलाउँछ भन्ने उखान सम्झदै यसलाई बेलैमा सम्बोधनको खाँचोतर्फ दलहरुले ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ ।

दलहरुले अहिले बुझ्नुपर्ने मूल विषय के हो भने सत्ताका लागि मात्रै मिल्ने भन्दा पनि देशको हित र प्राप्त उपलव्धीलाई संस्थागत गर्न चाँही दलहरुबीच समान धारणा आवश्यक छ । २००७ सालदेखि लोकतन्त्रका लागि सधैं लडिरहेका नेपाली जनताको पक्षमा दृढ संकल्पका साथ जुट्नु दलहरुको दायित्व हो । त्यसैले इतिहासमा गरेका गल्तिबाट पाठ सिक्दै सबैले आफ्नो दलिय स्वार्थलाई त्यागेर केही लचक हुँदै राष्ट्रिय हित र स्वार्थलाई ध्यान दिन सक्ने नेतृत्व अहिलेको खाँचो हो । यसतर्फ उनीहरुको आँखा खुल्नु आवश्यक छ ।