'सडक विस्तार गर्दा कम क्षति हुने उपाय खोज्नु जरुरी छ'

महेन्द्र राउत
महासचिव
मकवानपुर उद्योग बाणिज्य संघ
बर्षौदेखि चर्चा रहेको हेटौँडामा २५ मिटर सडक विस्तारको काम एक साता अघिबाट शुरु भएको छ । यसले हेटौँडामा ठूलो तरंग ल्याएको छ । सरकारी कार्यालयका संरचना भत्काएसँगै प्रशासन नीजि संरचना भत्काउनतर्फ तयारीमा जुटेको छ । यसले गर्दा हेटौँडा बजार क्षेत्रमा तनाव उत्पन्न भएको छ । सडक विस्तार र व्यवसायिक समस्यामा केन्द्रित रहेर प्रष्टखबरले मकवानपुर उद्योग बाणिज्य संघका महासचिव महेन्द्र राउतसँग अन्तरवार्ता गरेको छ ।

हेटौँडामा सडक विस्तारको काम शुरु भएको छ, व्यवसायिक संस्थाको दृष्टिकोणले यसलाई कसरी हेर्नु भएको छ ?

सडक विस्तारबारे मकवानपुर उद्योग बाणिज्य संघले बर्षौ अघि नै आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरिसकेको छ । हेटौँडा बजारको अवस्था हेर्दा २५ मिटर सडक विस्तारले ठूलो आर्थिक क्षति हुनेमात्रै होइन बजारको स्वरुपमा ठूलो क्षति पुग्छ । त्यसैले हामीले बर्षौदेखि यसको विकल्पमा विभिन्न अवधारणा प्रस्तुत गरेका छौं । उद्योग बाणिज्य संघले बाईपास सडक विस्तार गरी हेटौँडा बजारको संरचना सुरक्षित गर्ने अवधारणा प्रस्तुत ग¥यौं र यसमा लगानी समेत भएको छ । दोस्रो विकल्पको रुपमा बजार क्षेत्रका संरचना भत्काउने भए उचित क्षतिपूर्तिसहितको प्रस्ताव अघि बढायौं । सबै विकल्पबारे माथिल्लो तहमा सहमतिको प्रयास जारी रहेको अवस्थामा एक साता अघि सरकारी कार्यालयका संरचना भत्काई १५ दिने सूचना निकालेर आतंकित पार्ने काम भएको छ ।

सडक विस्तारको काम त शुरु भईसक्यो, अब कुनै विकल्प बाँकी छ ?

अझै पनि विकल्प बाँकी रहेको मैले देखेको छु । सरकारले २५÷२५ मिटरको अवधारणा अघि सारेको छ । यसले करोडौंको क्षति भई धेरैजना घरबारविहिन र व्यवसायीहरु विस्थापित हुने अवस्था छ । यसलाई कम गर्न उचित क्षतिपूर्ति उपलव्ध गराई १५÷१५ मिटर कायम गर्ने र व्यवस्थापनका लागि घरधनी र व्यवसायीलाई पर्याप्त समय उपलव्ध गराउन सकिन्छ । यसले अहिले सिर्जना भएको आंतक केही कम हुन्छ भन्ने हाम्रो अवधारणा हो । यसबारे केन्द्रबाट कार्यदल समेत गठन भई काम भईरहेको अवस्थामा रहेपनि अहिलेको अवस्थाले परिस्थिति विग्रिएको छ । अहिले पनि उद्योग बाणिज्य संघको टोली केन्द्रमा अहिलेको अवस्था अन्त्यका लागि डेलिगेशनमा छ । सबै विकल्पबारे मकवानपुर उद्योग बाणिज्य संघले जिल्लास्थित राजनैतिक दल, प्रशासनिक निकाय र केन्दीय तहसम्म लविङ गरिरहेको छ । आशा छ, हामी यसमा सफल हुने छौं ।

अहिले सडक विस्तार गर्दा के समस्या देख्नु हुन्छ ?

धेरै समस्या छ । हेटौँडा बजारका सडक दायाबायाँ हजारौं व्यवसायीहरुले व्यवसाय गरिरहेका छन् । कयौं परिवार आश्रित छन् । छोटो समयमा स्थानान्तरण हुनु चुनौतिपूर्ण छ । राज्यले जनतालाई दुःख दिन होइन सेवा गर्ने हो, त्यसैले छोटो समयको सूचना जारी गरेर त्रास उत्पन्न गर्नु राज्यको गैरजिम्मेवारीपन हो । बजार नै स्थानान्तरण गर्ने हो भने सबै व्यवसायीले कोठा पाउने अवस्था छैन । त्यसमाथि नयाँ ठाउँमा स्थानान्तरण हुन खोज्दा चर्को भाडा माग भईरहेको छ । सबैतर्फबाट व्यवसायीलाई अठ्याउने काम भएको छ । मकवानपुर उद्योग बाणिज्य संघले यसबारेमा आवाज उठाईरहेको छ । अन्तिम अवस्थामा हामी गम्भिर ढंगको संघर्षमा उत्रन बाध्य हुने छौं । विस्थापित पक्षलाई स्थापित गर्न पनि राज्यले गम्भिर चासो दिनु जरुरी छ ।

स्थानीय प्रशासनसँग मकवानपुर उद्योग बाणिज्य संघको के अपेक्षा छ ?

स्थानीय प्रशासनसँग हाम्रो एकमात्रै आपेक्षा भनेको अहिले जसरी हेटौँडा बजारलाई आतंकित पार्ने काम भईरहेको छ, यसलाई बन्द गर्नुप¥यो । संघलाई विकास विरोधी संस्थाको रुपमा प्रस्तुत गर्न खोजिदैछ, संघ विकासको पक्षमा छ । तर समन्वयका आधारमा काम गर्न सके सबै पक्षको हित हुन्छ भन्ने हाम्रो भनाई हो । जिल्लाका राजनैतिक दलले पनि उचित क्षतिपूर्ति र समयका लागि अपिल गरिरहेको सन्दर्भमा, मकवानपुर उद्योग बाणिज्य संघले पनि समान धारणा धेरै अघि राखेको छ । यही विषयमा प्रशासन, राजनैतिक दल, संघ र नागरिक समाजबीच समन्वय भए अहिलेको जस्तो गम्भिर अवस्था आउने छैन । अन्यथा भोली यसले अकल्पिनिय रुप लिन सक्छ, यो सबैको हितमा नहुन सक्छ ।

यो अवस्थामा संघको स्वर्ण महोत्सव कसरी मनाउनुहुन्छ ?

हामी मकवानपुर उद्योग बाणिज्य संघको ५० बर्षको इतिहासलाई गौरवपूर्ण ढंगबाट मनाउने तयारीमा जुटिरहँदा अहिले हेटौँडा त्रासमा छ । यसले हाम्रो उत्साहमा केही कमी आएको पक्कै पनि हो । तर हामी व्यवसायिक हितका लागि संघर्ष र स्वर्ण महोत्सवलाई एकसाथ अघि बढाउँछौं । व्यवसायीहरुको अधिकारका लागि लड्दै ५० बर्ष पुगेको यो अवसरमा अधिकारका लागि एकतावद्ध भएर अघि बढ्न र स्वर्ण महोत्सवलाई भव्यरुपमा मनाउन व्यवसायीहरुमाझ आग्रह गर्दछु ।