हेटौंडा–६ का किसान लकडाउनको सदुपयोगले स्वरोजगार

२८ मंसिर, हेटौंडा । कोरोना संक्रमणको जोखिम रोक्न २०७६ चैत ११ गतेदेखिको लकडाउन र त्यसपछिको निषेधाज्ञाले उद्योग कलकारखाना, शैक्षिक संस्थासहित सबै क्षेत्र प्रभावित बन्यो । यो अवधीमा धेरैले गरिरहेको काम बन्द हुँदा बेरोजगार भए । धेरैलाई प्रतिकुल बनेको लकडाउन र निषेधाज्ञाकै समयलाई सदुपयोग गरेर नयाँ काम थालेकाहरु भने स्वरोजगार बन्दै आम्दानी समेत गर्न थालिसकेका छन् ।
लकडाउनको समयलाई सदुपयोग गरेर स्वरोजगार बन्न सफल एक उदाहरण हुन् हेटौंडा–६ शान्तिटोलका भरत सापकोटा । लकडाउनका कारण आफुले लाखौं लगानी गरेर संचालन गरेको नीजि विद्यालय बन्द भएपछि उनलाई बैंकको व्याज तिर्न समेत समस्या भयो । त्यसैले उनले आप्mनो पु¥ख्यौली १५ कठ्ठा जग्गामा व्यवसायिक ढंगबाट एकिकृत कृषिको काम शुरु गरे । कुखुरा, माछा र तरकारी खेति थालेका उनले अहिले त्यसबाट आम्दानी लिन थालिसकेको रोयल अर्गानिक एग्रो फर्म एण्ड रिसर्च सेन्टरका संचालक भरत सापकोटा बताउँछन् ।
यसअघि हार्डवेयर र कस्मेटिक पसल संचालन गरिरहेका हेटौंडा–६ चुच्चेखोलाका प्रमेश पराजुली र कल्पना पराजुलीको परिवारले पनि लकडाउनले व्यापार ठप्प भएपनि व्यवसायिक तरकारी खेति शुरु गरे । बेमौसमी तरकारी खेति शुरु गरेका उनीहरुले पहिलो सिजनमै ३ लाख रुपैंयाको तरकारी बिक्रि गरेका छन् । लकडाउनको प्रतिकुल समयलाई सदुपयोग गरेका उनीहरु आफु त स्वरोजगार भए नै, अरुलाई पनि काम दिने अवस्थामा पुगिसकेका कल्पनाको भनाई छ । यसअघि सामान्य ढंगले तरकारी खेति गरिरहेका रोशन घिमिरेले पनि लडकडाउनकै समयमा आफ्नो तरकारी खेति विस्तार गरेका छन् । उनको मेहनतले अहिले सार्थकता पाउन थालेको छ र बजारमा उत्पादन पुगेपछि नगद हातमा पर्न थालेको छ ।
लकडाउन र निषेधाज्ञाका कारण बेरोजगार भएकाहरुलाई लक्षित गरेर हेटौंडा ६ नम्बर वडा कार्यालयले स्वारोजगार कार्यक्रम शुरु गरेको छ । बेरोजगारहरुलाई व्यवसायिक कृषि, पशुपालन, माछापालन जस्ता क्षेत्रमा अनुदानको लागि वडा कार्यालयले लगानी गरेको छ । यसबाट रोजगार गुमाएका, विपन्न परिवार र एकल महिलाले लाभ हासिल गरिरहेको वडा अध्यक्ष अर्जुनप्रसाद चौलागाईको भनाई छ ।
हेटौंडा–६ मा मात्रै लकडाउनपछि ४० भन्दा बढि परिवारले व्यवसायिक कृषिलाई आफ्नो आयको स्रोतको रुपमा अघि बढाएका छन् । तर विना तालिम र पर्याप्त लगानी नहुँदा उनीहरुले अपेक्षित लाभ हासिल गर्न सकिरहेका छैनन् । राज्यले लकडाउन र निषेधाज्ञाको प्रतिकुल समयलाई सदुपयोग गरेर स्वरोजगारतर्फ उन्मुख भएकाहरुलाई प्राविधिक ज्ञान, कृषि औजार र सहुलियत ऋणको व्यवस्था गर्नुपर्ने देखिन्छ ।